Stary Rynek w Łowiczu

Stary Rynek w Łowiczu to historyczne centrum miasta, które od XIV wieku pełni rolę głównego placu targowego i miejsca spotkań mieszkańców. Znajduje się w najwyższym punkcie Łowicza, tam gdzie niegdyś wśród bagien była sucha wyspa. Dziś to kompleks zabytkowych budowli – od klasycystycznego ratusza, przez barokową katedrę, po kamienice pamiętające czasy Napoleona.

Co wyróżnia to miejsce? Zachowany średniowieczny układ urbanistyczny, który przetrwał wieki praktycznie bez większych zmian.

Historia placu – od jarmarków po wizytę papieża

Rynek powstał w drugiej połowie XIV wieku jako typowy plac targowy średniowiecznego miasta. Przez stulecia odbywały się tu cotygodniowe targi, a raz do roku słynne jarmarki, na które zjeżdżali kupcy z całej Polski i z zagranicy. W centrum pierwotnie stał gotycki ratusz – został rozebrany na początku XIX wieku, a w 1828 roku zastąpił go obecny budynek w stylu klasycystycznym według projektu Bonifacego Witkowskiego.

Przez łowicki rynek przewinęła się spora część polskiej i europejskiej historii. W październiku 1790 roku Tadeusz Kościuszko dokonał tu przeglądu 9 Regimentu Pieszego Koronnego. W grudniu 1806 roku w jednej z kamieniczek zatrzymał się na kilkugodzinny odpoczynek Napoleon Bonaparte – dziś wisi tam pamiątkowa tablica. Podczas I wojny światowej plac nosił nazwę Platz Cesarza Wilhelma. W 1919 roku generał Haller przeprowadził tu przegląd 20 Pułku Hallerczyków.

W katedrze przy Starym Rynku wystawiono ciało zmarłego księcia Józefa Poniatowskiego – to tu oddano hołd jednemu z najsławniejszych polskich dowódców.

II wojna światowa zniszczyła większość zabudowy rynku i jego nawierzchnię, ale już w 1947 roku przeprowadzono gruntowną renowację. W 1999 roku plac odwiedził Jan Paweł II podczas jednej ze swoich pielgrzymek do Polski – wydarzenie upamiętnia pomnik odsłonięty rok później.

Co zobaczysz na Starym Rynku

Zabudowa wokół placu to prawdziwa lekcja architektury z kilku epok. Dominuje klasycystyczny ratusz stojący na północnym krańcu – dziś siedziba władz miejskich. Obok niego wznosi się barokowa bazylika katedralna pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Świętego Mikołaja, którą często nazywa się Wawelem Mazowsza. W 1999 roku Jan Paweł II podniósł ją do rangi bazyliki mniejszej. Wnętrze kryje grobowce dwunastu prymasów Polski – stąd określenie mauzoleum prymasów.

Przy placu znajdziesz też:

• Gmach pomisjonarski (dawne Seminarium Księży Misjonarzy) – obecnie siedziba Muzeum w Łowiczu przy Starym Rynku 5/7
• Bramę Prymasowską – jeden z nielicznych zachowanych elementów dawnej zabudowy kościelnej
• Kościół pijarów
• Renesansową kamienicę rodziny Cebrowskich
• Kamienicę „Napoleońską” z tablicą pamiątkową
• Dawną dziekanię, kustodie i kanonie – budynki związane z kapitułą kolegiaty
• Kurię Wikariuszy

W południowo-zachodniej części rynku stoją dwa pomniki. Pierwszy z 1927 roku poświęcony Synom Ziemi Łowickiej walczącym w bitwach przez wieki. Drugi upamiętnia wizytę Jana Pawła II 14 czerwca 1999 roku.

Muzeum w Łowiczu – folklorystyczna perełka

Skoro już jesteś na Starym Rynku, warto zajrzeć do muzeum mieszczącego się w barokowym gmachu przy numerach 5/7. Ekspozycje opowiadają historię miasta i całego regionu łowickiego, który słynie z charakterystycznych strojów ludowych i wycinanek. To jedno z ciekawszych muzeów regionalnych w Mazowieckiem – nie tylko zbiory etnograficzne, ale też historia archidiecezji łowickiej i życie codzienne mieszkańców na przestrzeni wieków.

Łowicz to jedno z najstarszych miast w Polsce – do rejestru zabytków wpisanych jest tu ponad 100 obiektów, a duża ich część skupiona właśnie wokół Starego Rynku.

Dla kogo jest Stary Rynek w Łowiczu

To miejsce dla każdego, kto lubi spacery po historycznych centrach miast. Nie trzeba być fanem architektury czy historii żeby docenić klimat brukowanych uliczek i zabytkowych kamienic. Rodziny z dziećmi znajdą tu przestrzeń do swobodnego spaceru – plac jest stosunkowo niewielki, więc maluchy się nie zmęczą. Miłośnicy fotografii docenią różnorodność architektoniczną i detale – od barokowych zdobień po klasycystyczne proporcje.

Jeśli interesujesz się kulturą ludową, połączenie wizyty na rynku z wizytą w muzeum da ci pełny obraz regionu łowickiego. A jeśli po prostu szukasz miejsca na krótki postój w trasie między Warszawą a Łodzią – Stary Rynek to dobry pretekst żeby zatrzymać się w Łowiczu na godzinę czy dwie.

Praktyczne informacje – jak zwiedzać Stary Rynek

Sam rynek jest dostępny bezpłatnie przez całą dobę – to zwykły plac miejski, po którym można swobodnie spacerować. Brukowana nawierzchnia i otaczające go uliczki tworzą przyjemną przestrzeń do pieszych wędrówek. Na miejscu działają kawiarenki i restauracje, gdzie można odpocząć po zwiedzaniu.

Muzeum w Łowiczu (Stary Rynek 5/7) ma własne godziny otwarcia i opłaty za wstęp – najlepiej sprawdzić aktualne informacje przed wizytą, bo mogą się zmieniać w zależności od sezonu. Standardowo muzea regionalne w Polsce są zamknięte w poniedziałki.

Bazylika katedralna jest czynna dla zwiedzających poza czasem mszy świętych. Wstęp wolny, warto zachować ciszę i szacunek wobec miejsca kultu.

Jak dojechać i ile czasu poświęcić

Łowicz leży mniej więcej w połowie drogi między Warszawą a Łodzią, przy trasie E30. Z głównej drogi trzeba skręcić w kierunku Nieborowa, stamtąd już blisko do centrum miasta. Stary Rynek znajduje się w ścisłym centrum – jest oznakowany, więc bez problemu trafisz na miejsce.

Parking dostępny w okolicy rynku, choć w weekendy i podczas wydarzeń może być trudniej o wolne miejsce. Centrum Łowicza nie jest duże, więc nawet jeśli zaparkujesz nieco dalej, dojście nie zajmie więcej niż kilka minut.

Czas zwiedzania: na spokojny spacer po rynku i obejrzenie zabudowy z zewnątrz wystarczy 30-45 minut. Jeśli planujesz wejść do bazyliki i muzeum, zarezerwuj 2-3 godziny. Miłośnicy architektury i historii mogą spędzić tu pół dnia, łącząc zwiedzanie z odpoczynkiem w jednej z lokalnych kawiarni.

Łowicz to nie tylko Stary Rynek – w okolicy warto zobaczyć też Skansen w Maurzycach czy pałac w Nieborowie. Wszystko w promieniu kilkunastu kilometrów.

Najlepszy czas na wizytę? Wiosna i lato, kiedy można w pełni docenić spacer po brukowanych uliczkach. Ale jesień też ma swój urok – mniej turystów, spokojniejsza atmosfera. Zimą bywa ślisko na bruku, więc ostrożnie z obuwiem.