Muzeum Kolei Wąskotorowej w Sochaczewie

Muzeum Kolei Wąskotorowej w Sochaczewie to miejsce, gdzie historia kolejnictwa wciąż żyje. Nie chodzi tylko o oglądanie starych lokomotyw za szybą – tutaj można wsiąść do zabytkowego pociągu i pojechać 18 kilometrów wąskim torem aż pod Puszczę Kampinoską. Placówka dysponuje największą kolekcją taboru wąskotorowego w Europie, a na jej terenie prezentuje się ponad 160 pojazdów szynowych. To efekt mądrego wykorzystania infrastruktury zlikwidowanej w 1984 roku Sochaczewskiej Kolei Dojazdowej.

Muzeum oficjalnie otworzyło swoje podwoje 6 września 1986 roku jako oddział warszawskiego Muzeum Kolejnictwa. Od 2016 roku funkcjonuje w strukturach Stacji Muzeum, instytucji powołanej przez Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego i PKP S.A.

Największy skansen kolejowy w Europie

Na terenie muzeum czeka 163 jednostki taboru wąskotorowego wystawione na otwartej przestrzeni. Kolejne kilkadziesiąt pojazdów oczekuje na konserwację na zapleczu placówki. Spacer między lokomotywami, wagonami towarowymi i pasażerskimi to podróż przez dzieje polskiego kolejnictwa.

Wśród eksponatów znajdziemy prawdziwe rarytasy. Drezyna typu Warszawa to pojazd, który w czasach świetności kolei wzbudzał radość wśród pracowników – woziła bowiem wypłaty. Można też zobaczyć salonkę, która służyła najwyższym władzom PRL. Każdy pojazd ma swoją historię, choć nie wszystkie są tak samo efektownie odrestaurowane.

Wszystkie zegary na terenie muzeum wskazują godzinę 15:35 – dokładnie wtedy, 30 listopada 1984 roku, z Sochaczewa odjechał ostatni regularny pociąg pasażerski Powiatowej Kolei Sochaczewskiej.

Tabor pochodzi z różnych okresów i różnych zakątków Polski. Są tu lokomotywy parowe i spalinowe, wagony osobowe różnych klas, wagony towarowe, drezyny. Część pojazdów można oglądać tylko z zewnątrz, do niektórych można zajrzeć do środka.

Przejazd retro pociągiem do Puszczy Kampinoskiej

Główna atrakcja muzeum to wycieczka zabytkowym składem na trasie Sochaczew – Wilcze Tułowskie. Pociąg prowadzi spalinowa lokomotywa Lxd2-342, a podróż w jedną stronę trwa około godziny. Wagony pamiętają czasy PRL-u, siedzenia są twarde, ale klimat autentyczny.

Trasa wiedzie przez malownicze tereny. Kilometr od stacji początkowej widać ruiny zamku książąt mazowieckich – średniowieczną warownie na wzgórzu nad Bzurą. Z okien pociągu dostrzec można też wieże obronnego kościoła w Brochowie, gdzie ochrzczono Fryderyka Chopina. Skład mknie przez pola, łąki i niewielkie miejscowości, aż dociera do Wilcz Tułowskich, położonych przy granicy Kampinoskiego Parku Narodowego.

Na miejscu organizowany jest piknik z grillem i ogniskiem nad rzeką Łasicą. To dobra okazja, żeby odpocząć przed powrotną drogą. Można też wybrać się na krótki spacer w stronę puszczy, choć na dłuższą wędrówkę trzeba mieć więcej czasu i plan na powrót.

Kampinoski Park Narodowy, do którego prowadzi trasa kolejki, to jeden z rezerwatów biosfery UNESCO. Charakteryzuje się unikalnym krajobrazem wydm porośniętych lasem sosnowym i rozległych mokradeł.

Wystawy i Centrum Edukacyjno-Turystyczne

W październiku 2015 roku otwarto nową przestrzeń wystawienniczą w budynku dawnego przedszkola kolejowego. Ekspozycje opowiadają o historii kolejnictwa wąskotorowego w Polsce oraz o dziejach ziemi sochaczewskiej. Są tu dokumenty, zdjęcia, modele, urządzenia sygnalizacyjne i inne przedmioty związane z funkcjonowaniem kolei.

Sale konferencyjne i edukacyjne służą organizacji warsztatów, spotkań tematycznych i zajęć dla szkół. Muzeum przygotowało ofertę edukacyjną skierowaną do różnych grup wiekowych – od przedszkolaków po seniorów.

Dla kogo jest to miejsce

Muzeum przyciąga przede wszystkim miłośników kolei i techniki, ale sprawdzi się też jako rodzinny cel wycieczki. Dzieci uwielbiają przejazd pociągiem, a spacer między lokomotywami to dla nich przygoda. Starsze pokolenie doceni nostalgiczny klimat i możliwość powrotu do czasów, gdy wąskotorówki były codziennością na polskiej prowincji.

Fotografowie znajdą tu wdzięczne motywy – rdzewiące maszyny, stare wagony, zabytkowe budynki dworcowe. Historycy i regionaliści mogą zagłębić się w dzieje lokalnego kolejnictwa. To też dobry punkt wyjścia do zwiedzania okolicy – Sochaczew ma więcej do zaoferowania niż tylko kolejkę.

Praktyczne informacje – ceny biletów

Wstęp do muzeum kosztuje:

• Bilet normalny: 12 zł
• Bilet ulgowy: 6 zł (dla dzieci powyżej 4 lat, uczniów, studentów do 26 lat, nauczycieli, osób niepełnosprawnych z opiekunem, emerytów, rencistów)
• Bilet rodzinny: 35 zł (dla 2 osób dorosłych z maksymalnie 3 dzieci)
• Dzieci do 7 lat: wstęp bezpłatny
• W środy wstęp dla wszystkich bezpłatny

Przejazd pociągiem retro (cena zawiera wstęp do muzeum, przejazd i ubezpieczenie):

• Bilet normalny: 31 zł
• Bilet ulgowy: 25 zł
• Dzieci do 4 lat: 10 zł
• Przewóz roweru: 11 zł
• Pies: bezpłatnie (wymagana aktualna książeczka szczepień, kaganiec i smycz)

Dostępne są również bilety roczne – normalny za 80 zł i ulgowy za 50 zł, ważne przez 365 dni od zakupu. Oprowadzanie z przewodnikiem kosztuje 80 zł i trwa około godziny.

Godziny otwarcia i dojazd

Muzeum czynne jest codziennie. Przejazdy pociągiem retro odbywają się w ciepłe weekendy od kwietnia do października – warto sprawdzić aktualny rozkład jazdy na stronie muzeum przed wizytą, bo w sezonie kursów jest więcej niż poza nim.

Na zwiedzanie samego skansenu warto przeznaczyć około godziny, może półtorej. Jeśli planujemy przejazd pociągiem z piknikiem, trzeba zarezerwować co najmniej 3-4 godziny.

Dojazd do Sochaczewa z Warszawy zajmuje około godziny samochodem (trasa S8) lub pociągiem Kolei Mazowieckich. Muzeum znajduje się przy ul. Towarowej, niedaleko centrum miasta. Parking jest dostępny na miejscu. Z dworca kolejowego do muzeum można dojść pieszo w kilkanaście minut lub podjechać taksówką.

Warto połączyć wizytę w muzeum z innymi atrakcjami w okolicy. Niedaleko znajduje się Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą z eksponatami z kampanii wrześniowej 1939 roku. Około 15 kilometrów od Sochaczewa leży Żelazowa Wola – dom rodzinny Fryderyka Chopina otoczony pięknym parkiem. To dobry plan na całodniową wycieczkę z Warszawy lub okolic.